Natuurmuseum Brabant

Beste kidsproof museum van Noord-Brabant (en tweede van Nederland!)
Museum is vandaag open
van 10.00 tot 17.00 uur

Dier van de maand

In de vitrine!

Elke maand kiest directeur Fiona Zachariasse of één van onze conservatoren een dier van de maand uit de uitgebreide, diverse collectie om in het zonnetje te zetten. Dat kan om allerlei redenen zijn: omdat ze wel eens wat extra aandacht verdienen, omdat ze een mooi verhaal hebben, of er grappig/lelijk/verrassend uitzien. 

Het najaar is begonnen. Voor sommige dieren betekent dat de winterslaap eraan komt, zoals de Bruine Beer van vorige maand. Anderen gaan grote voorraden eten aanleggen, zoals het Dier van deze maand! 

Siberische Grondeekhoorn

Ons dier van de vorige maand was de Bruine Beer, die de winter trotseert door veel aan te komen en vervolgens een winterslaap te houden totdat het lente is. Ook kleinere dieren zoals egels doen aan een winterslaap. Maar dat is niet de enige strategie om door de barre maanden heen te kunnen komen: er zijn ook dieren die het anders aanpakken, zoals door het aanleggen van grote voorraden eten.
Grondeekhoorns zijn daar een mooi voorbeeld van: die komen uitsluitend in Amerika voor, op één soort na, de Siberische grondeekhoorn, die te vinden is in Noord Azië en in - jawel- Tilburg.

(foto boven, in Stadsbos013: Roel Diepstraten)

Ja, je leest het goed: Tilburg heeft een eigen populatie Siberische grondeekhoorns! Deze zijn weliswaar niet inheems maar wel wild: afstammelingen van dieren die meer dan 40 jaar geleden uit een dierentuin zijn ontsnapt.

Grondeekhoorns leven in ondergrondse tunnels, die tot 3,5 meter lang kunnen zijn en tot anderhalve meter diep. De tunnels hebben meerdere ingangen en aftakkingen alsook zijkamers. Elke kamer heeft een eigen functie: om in te slapen (met lekker veel droog gras en mos) om gebruikt te worden als wc of afvaldump of, jawel, als voorraadkamer. In hun voorraadkamers bewaren grondeekhoorns hun winterproviand: voornamelijk zaden en noten. Genoeg om de hele winter door van te kunnen snoepen. Ze houden dus geen winterslaap, hoewel ze in de winter veel binnenblijven waar het warm is en slapen soms toch 15 uur per etmaal!

In het najaar zijn deze diertjes bovengronds druk bezig met het verzamelen van zaden en noten: hun bijna elastische wangzakken zorgen ervoor dat voor een grondeekhoorn het concept ‘mondje vol’ van enige betekenis is! Als kleine stofzuigers gaan ze overal aan de slag waar er iets eetbaars ligt: meestal op de grond onder bomen.
Grondeekhoorns zorgen goed voor het eten in hun provisiekamers. Vaak hebben ze wat over in het voorjaar; deze zaden worden dan keurig naar buiten gebracht en in de zon gelegd om ze even te laten drogen alvorens ze weer naar binnen worden gehaald. Ze doen hun naam ((Eutamius sibiricus syn. Tamius sibiricus) eer aan: ‘tamias’ is Oud Grieks voor ‘huishouder’ of ‘rentemeester’.

Omdat ze toch nooit alles opeten zijn grondeekhoorns van belang voor het verspreiden van zaden en noten in de bosrijke omgevingen waar ze wonen. Ben je ooit aan het wandelen op de Oude Warande van Tilburg of in Stadsbos013, hou dan je ogen open; wellicht wordt je beloond met een glimp van deze mooie gestreepte bosbewoners met hun pluizige staarten! (Noot: de meeste kans hierop is tussen april en september). 

58GFCS