Natuurmuseum Brabant

Beste kidsproof museum van Noord-Brabant (en tweede van Nederland!)
Museum is vandaag open
van 10.00 tot 17.00 uur

Dier van de maand

In de vitrine!

Elke maand kiest directeur Frans Ellenbroek of één van onze conservatoren een dier van de maand uit de uitgebreide, diverse collectie om in het zonnetje te zetten. Dat kan om allerlei redenen zijn: omdat ze wel eens wat extra aandacht verdienen, omdat ze een mooi verhaal hebben, of er grappig/lelijk/verrassend uitzien. 

De herfst is begonnen...en dan denk je meteen aan spinnen. Conservator Andrea Dekkers weet alles over spinnen en vertelt deze maand over de Spin van het Jaar 2017: de Platte Wielwebspin!

Platte Wielwebspin

De herfst is in volle gang; elke ochtend een verrassing welke prachtige webben je nu weer kunt zien in de ochtenddauw. Je kunt spinnen het hele jaar door vinden, maar door de dauw kun je ze in de herfst beter zien.
In Natuurmuseum Brabant hebben we ook een hele mooie collectie van voornamelijk Nederlandse spinnen, waarvan je een klein gedeelte kunt zien in de diverse tentoonstellingen (o.a. OO - zone).

De spin van het jaar 2017 is Nuctenea umbratica. Dit is een vrij algemene wielwebspin, waar ook de welbekende Kruisspin toe behoort. Weinig mensen kennen hem omdat het een nachtdier is.

Overdag houdt deze soort zich verborgen in een spleet bij het raamkozijn of schutting en vaak ook onder boomschors. Als je ’s avonds met een zaklamp eropuit gaat dan vind je hem in zijn web. De Nederlandse naam voor deze spin is Platte Wielwebspin, omdat het lijf wat afgeplat is. Dit maakt het mogelijk om goed weg te kruipen in nauwe ruimtes overdag, totdat hij ’s avonds weer tevoorschijn komt om in het midden van zijn web te gaan zitten op jacht naar ’s nachts vliegende insecten.

Herkenning
De kleur varieert van donkergrijs tot zwart met lichtere randjes rond de bladfiguur op het achterlijf. Op de buikzijde van het achterlijf zitten twee opvallende witte vlekken, die ook ’s nachts goed te zien zijn. Het wielweb kan groot zijn, maar dit is afhankelijk van de aanwezige ruimte. Het is in ieder geval opvallend grofmazig. Dit kan te maken hebben met de belangrijkste prooi van deze soort, de wat grotere nachtvlinders. Overdag verbindt de spin zich met het centrum van het web d.m.v. een signaaldraad, alleen ’s nachts zit de spin in het midden van zijn web.
Zoals bij de meeste wielwebspinnen is het mannetje een stuk kleiner (ca. 10 mm) dan het vrouwtje, dat wel 15 mm groot kan worden, zeker in de tijd als ze vol met eieren zit. De soort is het hele jaar door makkelijk te vinden als je weet waar je moet zoeken.

Spin van het Jaar
De “Spin van het Jaar” is een project van de Europese Arachnologische Vereniging en is bedoeld om aandacht te vragen voor deze wat onbekende groep van dieren. Een groot deel van het jaar vind je volwassen vrouwtjes en mannetjes van augustus tot november. Verder is er nog erg weinig bekend over deze soort. Helpt u mee om meer gegevens te krijgen?

Door het publiek te vragen gegevens te delen, worden er verspreidingsgegevens verzameld, zodat aan het eind van het jaar de soort wat beter op de kaart kan worden gezet. Uit de binnenkomende gegevens kan afgeleid worden wat de jaarcyclus is van de spinnensoort, zo kunnen we te weten komen of de soort een- of tweejarig is. Beschrijving van de omstandigheden van de plaats waar een web werd gezien levert bovendien inzicht in de eisen die deze soort aan zijn omgeving stelt, zoals hoogte en omvang van het web. Ook beschrijvingen van de prooi zijn zeer welkom. Zo draagt het publiek bij aan het vergroten van de kennis.

Waarnemingen (plaats, datum, man/vrouw, grootte, bijzonderheden), liefst met foto, kunnen gestuurd worden naar Andrea Dekkers-Scheutjens, conservator Spinnen bij Natuurmuseum Brabant, via agriopes@live.nl.

58GFCS