Heremietkreeft
Soms breng je meer tijd thuis door dan je lief is. Vanwege het weer, door werk of familieomstandigheden. Dan groeit langzaam de drang om ergens anders te zijn. Om naar buiten of op reis te gaan. Maar sommige dieren zijn áltijd thuis. Waar ze ook zijn. De heremietkreeft bijvoorbeeld.
Heremietkreeften zijn tienpotige kreeftachtigen van de superfamilie Paguroidea. Die staan erom bekend dat ze de afgedankte schelp van een ander zeedier gebruiken als huis. Dat doen ze om hun kwetsbare achterlijf te beschermen. En om zich terug te trekken bij gevaar.
Er zijn wereldwijd meer dan 500 soorten heremietkreeften. De grote meerderheid leeft in zee, maar er zijn ook enkele soorten die leven aan land. In de Nederlandse kustwateren komt de gewone heremietkreeft (Pagurus bernhardus) voor. Dat is een kleintje: de carapax (de kop en het borststuk) is maar 3,5 cm groot.
foto: Azwar Thaufeeg
Een goed passende schelp, veelal van een zeeslak, is van levensbelang voor een heremietkreeft. Een te kleine schelp biedt niet genoeg bescherming. Een te grote schelp maakt de heremietkreeft kwetsbaar voor roofdieren. Ook is het dan moeilijker voortbewegen.
Verhuizingen
De heremietkreeft groeit van tijd tot tijd letterlijk uit zijn ‘schulp’. De schelp wordt te krap. De kreeft moet dan op zoek naar een grotere schelp om naar te verhuizen. Zo'n passende schelp is niet altijd voorhanden. Als de heremietkreeft een schelp vindt die voor hemzelf net te groot is, blijft hij daarom vaak dichtbij. Als er een andere kreeft langskomt die de schelp wel past, kan de eerste heremietkreeft de dan afgedankte de schelp overnemen. Zo ontstaan er soms hele groepen heremietkreeften rond een grote schelp, wachtend op degene die het past. Er volgt dan een soort kreeftenpolonaise van verhuizingen van groot naar klein, de een na de ander. Heremietkreeften zijn zeer kwetsbaar buiten hun huisje, dus maken de overstap het liefst binnen enkele seconden.
foto: Hans Hillewaert
Heremietkreeften worden gemiddeld 30 à 35 jaar oud. De grootste soorten kunnen zelfs 70 jaar oud worden! Fossielen tonen aan dat heremietkreeften de schelpen van zeeslakken hebben bewoond sinds het Boven-Krijt (66 tot 100,5 miljoen jaar geleden). Tijdens het Onder-Krijt (100,5 tot 145 miljoen jaar geleden) en de Boven-Jura (145 tot 163,5 miljoen jaar geleden) bewoonden ze lege schelpen van ammonieten. Daar zie je vaak de spiraalvormige fossielen van. Dus eigenlijk is de heremietkreeft al 163,5 miljoen jaar thuis!
Heremietkreeften zijn te bezichtigen in de OO-zone.